Gỡ nút thắt phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam

25/11/2022 - 11:39 AM
Thi gian qua, vi s vào cuc ca c h thng chính tr, các cấp, ngành và đc bit là vai trò ca đa phương, doanh nghip, hàng trăm d án nhà xã hi, nhà công nhân đã hoàn thành, giúp nhiu h gia đình thu nhp thấp đưc ci thin nhà , có ch an toàn. Tuy nhiên, quá trình trin khai các chính sách v nhà xã hi cũng bc l mt s tn ti, hn chế cn đưc tháo g.
 
Còn nhiu vưng mc cn tp trung tháo g

Nhà xã hi là mt trong nhng chương trình nhà có ý nghĩa quan trng đi vi s phát trin kinh tế - xã hi ca mt quc gia. Trong nhiu thp k qua, mô hình nhà xã hi đã đưc mt s nưc trên gii quan tâm và phát trin thành công như M, Singapore, Nht Bn…

Ti Vit Nam, vic trin khai chương trình nhà xã hi (NƠXH) đã tri qua khong 12 năm và đt đưc mt s kết qu rt đáng ghi nhn. Theo B Xây dng, tính đến nay, trên đa bàn c nưc, đã hoàn thành 301 d án nhà xã hi khu vc đô th, quy mô xây dng khong 155,8 nghìn căn, vi tng din tích khong 7,8 triu m2; 401 d án đang tiếp tc trin khai, vi quy mô xây dng khong 454,4 nghìn căn, vi tng din tích khong 22,7 triu m2. Trong đó, đi vi d án nhà xã hi, đến nay, đã hoàn thành vic đu tư xây dng 175 d án, quy mô xây dng hơn 93 nghìn căn h, vi tng din tích khong 4,6 triu m2; 274 d án đang tiếp tc trin khai, quy mô xây dng khong 294 nghìn căn h, vi tng din tích khong 14,7 triu m2. Đi vi nhà công nhân, đã hoàn thành vic đu tư xây dng 126 d án, vi quy mô xây dng khong 62,7 nghìn căn h, vi tng din tích 3,1 triu m2; đang tiếp tc trin khai (bao gm các d án đã đưc chp thun đu tưđang trin khai đu tư xây dng) 127 d án vi quy mô xây dng hơn 160 nghìn căn h, tng din tích hơn 8 triu m2.

 
Ảnh minh họa, nguồn Internet

Trin khai Ngh quyết s 11/NQ-CP ca Chính ph v chương trình phc hi nn kinh tế, trong 6 tháng đu năm 2022, trên đa bàn c nưc đã hoàn thành vic đu tư xây dng 13 d án nhà xã hi dành cho ngưi thu nhp thp khu vc đô th và công nhân khu công nghip, quy mô xây dng khong 6.000 căn, vi tng din tích khong 300 nghìn m2 sàn xây dng. Đã khi công, đng th 13 d án vi tng s khong 28,8 nghìn căn, tng din tích xây dng khong 1,5 triu m2.

Tuy nhiên, theo đánh giá ca gii chuyên gia, quá trình trin khai thc hin các chính sách v nhà xã hi cũng đã bc l mt s hn chế và thách thc, chưa đáp ng đưc yêu cu hoc ch mi đáp ng đưc mt phn nh nhu cu ca công nhân lao đng.

B Xây dng cho biết, mc dù Ngh đnh s 49/2021/NĐ-CP ngày 1/4/2021 đã sa đi, b sung mt s điu ca Ngh đnh s 100/2015/NĐ-CP ca Chính ph đ tháo g khó khăn, vưng mc trong vic phát trin NƠXH, nhà công nhân, tuy nhiên vn còn mt s tn ti cn tiếp tc nghiên cu sa đi ti Lut Nhà và các lut khác liên quan. C th: Trình t th tc đu tư xây dng, mua, bán NƠXH còn kéo dài, thm chí phc tp hơn các d án nhà thương mi.

Vic xác đnh giá trưc khi thc hin bán, cho thuê, cho thuê mua đi vi NƠXH đu tư xây dng bng ngun vn ngoài ngân sách phi đưc cơ quan nhà nưc cp tnh thm đnh cũng kéo dài thi gian, tn kém cho doanh nghip.

Các chính sách ưu đãi cho ch đu tư d án NƠXH, nhà công nhân đã ban hành chưa đ hp dn, không thc cht, không thu hút, khuyến khích ch đu tư.

Vi quy đnh các d án NƠXH phi dành ti thiu 20% din tích NƠXH trong d án đ cho thuê và ch đu tư ch đưc bán sau 5 năm đưa vào s dng thì trên thc tế, có nhiu d án không cho thuê đưc phn din tích này nên dn đến tình trng các căn h đ không, lãng phí trong khi đó ch đu tư không đưc bán nên không thu hi đưc vn, làm gim thu hút đu tư.

B Xây dng nêu rõ, Lut Nhà hin hành chưa có quy đnh cho phép doanh nghip, hp tác xã thuc đi tưng đưc mua, thuê, thuê mua NƠXH trong khi trên thc tế nhu cu ca các doanh nghip, hp tác xã mun mua, thuê NƠXH đ cho ngưi lao đng ca h thuê li đ là rt ln.

V thc hin min tin s dng đt đi vi ch đu tư, B Xây dng cho biết theo quy đnh ca pháp lut v nhà thì ch đu tư d án NƠXH đưc min tin s dng đt trong phm vi d án (bao gm c phn kinh doanh nhà thương mi). Tuy nhiên pháp lut v đt đai quy đnh ti Khon 3 Điu 8 Thông tư s 10/2018/ TT-BTC yêu cu ch đu tư khi bán nhà (cùng vi chuyn nhưng quyn s dng đt) cho khách hàng thì phi np li s tin s dng đt đưc min, trong khi ch đu tư đã dùng li nhun ca phn kinh doanh thương mi (trong cơ cu giá bán đã tính tin s dng đt) đđp, gim giá thành cho d án NƠXH.

V khâu t chc thc hin, theo B Xây dng, ngân sách Trung ương chưa b trí đưc đy đ ngun vn ưu đãi thc hin chính sách NƠXH, nhà công nhân khi b trí ngun vn cho Ngân hàng Chính sách xã hi trong giai đon 2016-2020 còn thp, mi ch đáp ng khong 35% so vi nhu cu ca Ngân hàng Chính sách xã hi; ngun vn đ cp bù lãi sut cho các t chc tín dng đ cho vay thc hin chính sách NƠXH theo Ngh đnh 100/2015/NĐ-CP đến nay vn chưa đưc b trí; chưa đưa các ch tiêu phát trin nhà , đc bit là ch tiêu phát trin NƠXH, nhà cho công nhân vào kế hoch phát trin kinh tế - xã hi 5 năm và hàng năm.

Ngoài ra, tình trng chưa xác đnh rõ qu đt cho phát trin NƠXH trong quy hoch đô th, khu công nghip; chưa thc hin nghiêm quy đnh dành 20% qu đt trong các d án nhà thương mi đ phát trin NƠXH, dn đến thiếu qu đt sch đ trin khai các d án NƠXH…

Đánh giá ca B Xây dng cũng cho thy, mt s đa phương còn chưa thc s quyết lit trong công tác ci cách th tc hành chính, to điu kin thun li cho các doanh nghip và ngưi dân tham gia đu tư xây dng NƠXH dn đến thi gian chun b đu tư, bi thưng gii phóng mt bng, giao đt, thi gian thm đnh, phê duyt quy hoch, d án… vn còn kéo dài.

Bên cnh đó, còn nhiu doanh nghip trong khu công nghip chưa quan tâm đến nhà cho công nhân và ngưi lao đng ca mình.

Tháo g khó khăn, hưng đến mc tiêu 1 triu căn h vào năm 2030

Trưc nhng khó khăn, vưng mc kéo dài trong công tác phát trin NƠXH cho công nhân, ngưi thu nhp thp đô th, ngày 1/8/2022, Chính ph đã t chc Hi ngh “Phát trin NƠXH cho công nhân, ngưi thu nhp thp” dưi s ch trì ca Th tưng Phm Minh Chính.

Ti Hi ngh, Th tưng Phm Minh Chính khng đnh, vn đ phát trin NƠXH luôn đưc Đng, Nhà nưc đc bit quan tâm, thưng xuyên ch đo, điu hành, đng thi giao nhim v c th cho tng b, ngành, đa phương tp trung vào mt s công vic cp thiết, gm: Khuyến khích các thành phn kinh tế tham gia đu tư; phát trin NƠXH gn vi phát trin th trưng bt đng sn mi đa phương; tiếp tc hoàn thin cơ chế, chính sách đ nhà đu tư nưc ngoài tham gia tích cc, hiu qu hơn trong phát trin NƠXH cho công nhân, ngưi lao đng…

Th tưng đã giao B Xây dng ch trì, xây dng Đ án đu tư, xây dng ít nht 1 triu căn h nhà xã hi cho công nhân, ngưi thu nhp thp trong giai đon t nay ti năm 2030.

 


Theo đó, các đa phương có trung tâm công nghip s xây nhiu căn nhà xã hi hơn. Trong đó, dn đu là Long An (310.000 căn), Bc Giang (285.143 căn), Bc Ninh (96.247 căn), (Bình Dương 84.000 căn)...

Nhà xã hi cũng s đưc ưu tiên xây ti các đô th ln như Hà Ni (xây thêm 136.000 căn), TP HCM (130.000 căn h), Hi Phòng (45.355 căn), Đà Nng (19.360 căn)...

Đ án d kiến phân làm 2 giai đon. Trong đó, giai đon 2021-2025 khong 700.000 căn, đáp ng khong 54% nhu cu. T 2025-2030 hoàn thành 1,1 triu căn, đáp ng 85%.

Đ đt mc tiêu có ít nht 1 triu căn nhà xã hi, nhà cho công nhân, B Xây dng khng đnh s tiếp tc rà soát các vưng mc, phân cp trit đ, rút ngn th tc hành chính. Các chính sách đưc thiết kế s theo hưng hu kim, t giá bán, đi tưng đến các điu kin.

Vi nút tht v qu đt, B s đôn đc các đa phương rà soát, b sung quy hoch, b trí qu đt. Quy đnh dành qu đt 20% làm nhà xã hi trong các d án nhà , khu đô thđm bo nhu cu phát trin nhà xã hi s đưc thc hin nghiêm.

Ngoài ra, B đ ngh sa đi Lut Nhà , Lut Đt đai, Lut Đu thu, Lut Thuế... theo hưng sa các cơ chế chính sách cho nhóm ngưi thu nhp thp, quy đnh c th v đi tưng, điu kin th hưng chính sách.

Bên cnh đó, đ mc tiêu này sm đt đưc, B Xây dng đánh giá, ngưi đng đu đa phương cũng phi xác đnh xây dng nhà xã hi là nhim v chính tr ca cá nhân.

Các chuyên gia, nhà qun lý đu cho rng, vi s ch đo quyết lit, sát vi thc tế, nói đi đôi vi làm ca Th tưng Phm Minh Chính, công tác phát trin NƠXH thi gian ti s đt đưc nhng kết qu tích cc. Đng thi cũng kiến ngh mt s gii pháp đ các b, ngành, đa phương cùng nghiên cu, trin khai căn c vào điu kin thc tế mi đa bàn, trong đó quan trng nht đó là vic ci cách, gim ti th tc hành chính, trình t th tc đu tư xây dng d án NƠXH thành quy trình chun đ các đa phương thng nht thc hin./.

 
Trúc Linh
 
 
 
 

Các bài viết khác
Liên kết website
Liên kết website
Thăm dò ý kiến

Đánh giá khách quan của bạn về thông tin chúng tôi cung cấp? Vui lòng tích vào ô bên dưới để trả lời!

Top