Việt Nam nâng cao năng lực cung ứng để giải bài toán thiếu vắc xin trong nước

10/06/2024 - 03:29 PM
Trong nhiu thp k qua, lĩnh vc nghiên cu và phát trin (R&D) vc xin d phòng và kim soát các bnh nguy him Vit Nam luôn đưc Chính ph, các B, ngành liên quan quan tâm và đu tư mnh m. Nh đó, vic nghiên cu, sn xut vc xin đã đt nhng kết qu nht đnh. Tuy nhiên, Vit Nam vn đang đng trưc bài toán khó v vn đ thiếu vc xin. Điu đó làm nh hưng đến hiu qu công tác chăm sóc và bo v sc khe cng đng, tác đng đáng k đến kinh tế - xã hi.

Thc trng đáp ng nhu cu vc xin trong nưc

Trong nhiu thp k qua, lĩnh vc nghiên cu và phát trin (R&D) vc xin d phòng và kim soát các bnh nguy him Vit Nam luôn đưc Chính ph, các B, ngành liên quan quan tâm và đu tư mnh m. Nh đó, vic nghiên cu, sn xut vc xin đã đt nhng kết qu nht đnh. Nhiu đ tài nghiên cu khoa hc cp Nhà nưc, cp b và cp cơ s đã đưc thc hin nhm nghiên cu hoc tiếp thu chuyn giao công ngh sn xut các loi vc xin thiết yếu và các loi sinh phm quan trng phc v công tác chăm sóc và bo v sc khe cng đng. Bên cnh đó, Vit Nam đã tiếp thu chuyn giao công ngh, trin khai các đ tài R&D thành các d án sn xut th nghim và tiến hành sn xut trên quy mô công nghip nhm phc v cho nhu cu tiêm chng bo v sc khe ca ngưi dân.

Đến nay, Vit Nam đã t tin làm ch công ngh và sn xut đưc vc xin phc v Chương trình Tiêm chng m rng và mt s vc xin khác. Các cơ s sn xut vc xin, sinh phm y tế cũng đang tiến hành nghiên cu sn xut mt s loi vc xin đc chng như: Vc xin Hib cng hp, thương hàn vi cng hp, vc xin phi hp, vc xin st xut huyết, vc xin di trên tế bào vero, thương hàn vi, kháng huyết thanh kháng di...

 
Việt Nam nâng cao năng lực cung ứng để giải bài toán thiếu vắc xin trong nước
Đến nay, Vit Nam đã t tin làm ch công ngh và sn xuđưc vc xin phc v 
Ch
ương trình Tiêm chng m rng và mt s vc xin khác

Nhng n lc trên đã góp phn to nên thành công trong vic khng chếđy lùi nhiu bnh truyn nhim nguy him, bnh dch lưu hành hàng năm có th gây ra dch bnh ln như: Si, bch hu, ho gà, un ván, bi lit, dch t, thương hàn… qua đó bo đm an toàn sc khe cho cng đng. Các nghiên cu sn xut, th nghim vc xin đã góp phn đưa Vit Nam tr thành nưc có thế mnh v sn xut vc xin trên thế gii. Đáng chú ý, năm 2021, Vit Nam đã nghiên cu và sn xut thành công vc xin Covid-19, đem li đng lc và hy vng cho ngưi dân trong bi cnh c nưc trông ch và ph thuc vào ngun cung vc xin hn hp ca thế gii. Trong giai đon th nghim lâm sàng, các chuyên gia cho biết, có loi vc xin Covid-19 ca Vit Nam đã đt yêu cu v tính an toàn, thm chí đưc dung np tt và sinh kháng th trung hòa mc cao hơn so vi mt s loi vc xin nhp khu. Cùng vi đó, Vit Nam đã nhn chuyn giao công ngh sn xut 3 loi vc xin Covid-19 ca Nga, M và Nht Bn mt cách nhanh chóng.

Tuy nhiên, câu chuyn thiếu vc xin vn còn tn ti không riêng vi quc gia nào, nht là vi Vit Nam. Báo cáo “Tình hình tr em năm 2023” ca Qu Nhi đng Liên Hp Quc (UNICEF) cho biết, năm 2023, c 5 tr em thì có 1 tr không đưc tiêm và tiêm không đy đ vc xin cn thiết, dn đến nguy cơ mc các bnh truyn nhim, gián đon hc tp do điu tr, thm chí mt đi tương lai và cơ hi sng. Theo ưc tính, mi năm, Vit Nam có 1,5 triu tr dưi 1 tui cn tiêm chng các mũi vc xin trong Chương trình tiêm chng m rng. T l tiêm chng đy đ cho tr dưi 1 tui t năm 1993 luôn đưc duy trì mc trên 90% quy mô tuyến tnh. Nhìn theo chiu ngưc li, vn còn gn 10% tr em Vit Nam chưa đưc bo v đy đ bi vc xin.

Đáng nói là trong giai đon 2021-2022, t l tiêm chng tr b nh hưng bi dch Covid-19; thm chí sau đi dch, t l tr em b l các mũi tiêm quan trng đu đi rt cao. Báo cáo Tình hình tr em thế gii 2023 ca UNICEF cho biết, t l bao ph tiêm chng st gim ti 112 quc gia trong 3 năm, t năm 2019-2021. Có gn 200 nghìn tr em Vit Nam nm trong tng s 67 triu tr em không đưc tiêm vc-xin đy đ ca thế gii. Vit Nam nm trong s 20 quc gia có s tr em “0 liu vc-xin” nhiu nht thế gii, vi s lưng trên 187,3 nghìn tr em dưi 1 tui không đưc tiêm mt loi vc xin nào trong năm 2021.

Đc bit, t năm 2023, do thiếu ngun cung mt s loi vc xin min phí, nhiu tr em chưa đưc tiêm bù, tiêm mi đúng lch nên t l tiêm chng đy đ cho tr dưi 1 tui b nh hưng ln. Thông tin t B Y tế, tính đến gia tháng 12/2023, Vit Nam còn thiếu vc xin 5 trong 1 ca Chương trình Tiêm chng m rng t tháng 2/2023; thiếu vc xin DPT (phòng 3 bnh bch hu, ho gà, un ván) t tháng 4/2023; mt s loi vc xin khác ch đ cung cp cho ti tháng 10/2023. Thm chí, kết qu tiêm chng đy đ cho tr dưi 1 tui trong 10 tháng ca năm 2023 trên quy mô toàn quc ch đt 66,4%. Trong đó, khu vc Tây Nguyên có t l tiêm thp nht (đt 48,6%), tiếp đến là min Trung vi 64,5%, min Bc là 67,3% và min Nam là 69,1%.

S lưng vc xin sn xut trong nưc chưa đ đ cung ng cho nhu cu tiêm chng ca c nưc. Vc xin 5 trong 1 - vc xin quan trng trong chương trình tiêm chng m rng, giúp bo v tr em phòng các bnh bch hu, un ván, ho gà, viêm gan B và Haemophilus Influenzae loi B (Hib) phi nhp khu nên thi gian cung ng ph thuc nht đnh vào nhà sn xut nưc ngoài và đơn v trúng thu. Vic thiếu ht vc xin tiêm chng, nht là thiếu ht vc xin cho tr em có th dn đến bùng phát các bnh có th phòng nga bng vc xin. Đây cũng là các nguy cơ chính đe da nhng thành tu mà Vit Nam đã đt đưc trong vic gim t l t vong tr em trong nhng thp niên qua; cùng vi đó là nhng h ly gây thit hi đáng k c v vt cht, tinh thn cho gia đình và xã hi.


Nhiu gii pháp nhm tăng cưng kh năng cung ng vc xin trong nưc
 
Đ gii bài toán thiếu vc xin, trong nhiu năm, Chính ph đã dành s quan tâm đc bit và nhiu chính sách nhm đáp ng đ các loi vc xin cn thiết cho chương trình tiêm chng m rng và các loi vc xin khác theo nhu cu ca ngưi dân; đm bo ngun cung bn vng trong nưc và tính đến kh năng xut khu vc xin ca Vit Nam ra thế gii trong tương lai.

Đáng chú ý là Quyết đnh phê duyt Chương trình khoa hc và công ngh trng đim cp quc gia “Nghiên cu sn xut vc xin s dng cho ngưi đến năm 2030” s 1657/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 ca Th tưng Chính ph. Chương trình đt mc tiêu nghiên cu làm ch công ngh sn xut vc xin s dng cho ngưi; nâng cao trình đ, năng lc ca các t chc, doanh nghip nghiên cu, sn xut vc xin trong nưc, sn sàng đi phó vi dch bnh mi phát sinh. Đng thi phn đu 100% vc xin trong nưc đt tiêu chun tương đương vi tiêu chun quc tế, bo đm cho Chương trình tiêm chng m rng và mt s vc xin khác; tng bưc đưa vc xin Vit Nam tham gia th trưng quc tế; đến năm 2025, làm ch công ngh sn xut 10 loi vc xin và sn xut đưc ti thiu 03 loi vc xin; đến năm 2030, làm ch đưc công ngh sn xut 15 loi vc xin và sn xut đưc ti thiu 05 loi vc xin.

Ngày 25/10/2022, Th tưng Chính ph đã ban hành quyết đnh 1286/QĐ-TTg phê duyt Chương trình đm bo ngun cung ng vc xin cho tiêm chng đến năm 2030 vi mc tiêu đáp ng đ nhu cu vc xin phòng các bnh truyn nhim bt buc trin khai trong Chương trình tiêm chng m rng, vc xin dùng cho tiêm chng dch v và vc xin dùng trong phòng, chng dch bnh. Mc tiêu đến năm 2025, Vit Nam s làm ch công ngh sn xut 10 loi vc xin; sn xut đưc ti thiu 03 loi vc xin, trong đó có vc xin phòng bnh phi hp 5 trong 1 phòng các bnh: Bch hu, ho gà, un ván, bnh do Haemophilus Influenzae (Hib) và mt trong hai bnh Bi lit hoc Viêm gan B. Đến năm 2030, làm ch đưc công ngh sn xut 15 loi vc xin, sn xut đưc ti thiu 05 loi vc xin, các vc xin sn xut trong nưc bo đm đt tiêu chun tương đương vi tiêu chun quc tế. Các Chương trình đu có nhim v, gii pháp c th, tp trung vào mt s gii pháp trng đim như: Hoàn thin cơ chế, chính sách; tăng cưng đu tư cho cơ s vt cht, ng dng thành tu khoa hc công ngh trong nghiên cu và sn xut vc xin; tăng cưng ngun nhân lc và nhân lc cht lưng cao.

Đ gii quyết vn đ cp bách trưc mt, ngày 10/7/2023, Chính ph đã ban hành Ngh quyết s 98/NQ- CP v vic b trí ngân sách trung ương năm 2023 cho B Y tế đ mua vc xin cho Chương trình tiêm chng m rng. Chính ph giao B Y tế hưng dn các đa phương lp kế hoch, xác đnh nhu cu vc xin theo tng chng loi, cơ cu vc xin cn thiết, danh mc và l trình tiếp nhn tng loi vc xin đm bo l trình tăng s lưng vc xin trong Chương trình tiêm chng m rng.

T nhng ngày đu năm 2024, Vit Nam đã hoàn thành đt hàng 10/10 loi vc xin s dng trong chương trình tiêm chng m rng t các nhà sn xut trong nưc đ nhanh chóng tiến hành phân b, chuyn đến các đa phương. C th, 1,55 triu liu vc xin phòng lao (BCG); 1 triu liu vc xin viêm gan B; 4,98 triu liu vc xin bi lit ung (OPV); 1,9 triu liu vc xin si; 1,7 triu liu vc xin si-rubella; 1,4 triu liu vc xin viêm não Nht Bn; 1,53 triu liu vc xin phi hp bch hu - ho gà - un ván (DPT); trên 1,47 triu liu vc xin un ván; trên 1,37 triu liu vc xin un ván - bch hu (Td). S lưng 9 loi vc xin này đ đ tiêm chng bù mũi cho tr em chưa đưc tiêm trong năm 2023 và các tr đến lch tiêm trong 6 tháng đu năm 2024. Riêng hơn 549,1 nghìn liu vc xin Rota phòng bnh tiêu chy cp, là vc xin mi s đưa vào Chương trình tiêm chng m rng đ tiêm cho tr dưi 1 tui, d kiến s đưc trin khai t quý II năm 2024.

Bên cnh đó, nhằm to thun li cho công tác qun lý, cung ng, mua bán vc xin phc v tiêm chng, ngày 5/02/2024, Chính ph ban hành Ngh đnh s 13/2024/NĐ-CP (Ngh đnh 13/2024) sa đi, b sung mt s điu ca ngh đnh s 104/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 quy đnh v hot đng tiêm chng. Trong đó, Ngh đnh 13/2024 sa đi mt s ni dung, qua đó to thun li cho vic cung ng vc xin cho hot đng tiêm chng, đó là: Vc xin s dng cho hot đng tiêm chng trong Chương trình tiêm chng m rng, tiêm chng chng dch do Nhà nưc bo đm v s lưng, chng loi phù hp vi nhu cu hng năm và đưc d tr trong 6 tháng. Các cơ s tiêm chng cn lp d kiến nhu cu vaccine ca c năm gi cơ quan qun lý v tiêm chng vào thi đim nht đnh đ tng hp, làm căn c xây dng kế hoch cung ng, s dng và tiêm chng hàng năm./.

 
Thu Hiền


Các bài viết khác
Liên kết website
Liên kết website
Thăm dò ý kiến

Đánh giá khách quan của bạn về thông tin chúng tôi cung cấp? Vui lòng tích vào ô bên dưới để trả lời!

Top