Chiều ngày 27/3/2020, tại Hà Nội, Tổng cục Thống kê tổ chức Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý I năm 2020. Ông Nguyễn Bích Lâm, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê chủ trì buổi họp báo. Tham dự buổi họp báo có các Phó Tổng cục trưởng: Phạm Quang Vinh, Nguyễn Thị Hương và Nguyễn Trung Tiến; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Tổng cục và các cơ quan thông tấn báo chí.
Tại buổi Họp báo, Tổng cục trưởng TCTK Nguyễn Bích Lâm cho biết, kinh tế - xã hội nước ta 3 tháng đầu năm 2020 diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới suy giảm, giá dầu thô giảm mạnh, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung vẫn tiếp diễn, căng thẳng địa chính trị gia tăng giữa Mỹ và Iran và đặc biệt là dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona (Covid-19) bùng phát mạnh trên toàn cầu, tác động tiêu cực đến kinh tế của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, toàn bộ hệ thống chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặt ưu tiên hàng đầu lên phòng chống và dập dịch, hy sinh lợi ích kinh tế để đảm bảo tính mạng và sức khỏe của nhân dân. Với sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc đẩy lùi dịch bệnh, nền kinh tế nước ta tiếp tục duy trì tăng trưởng. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2020 ước tính tăng 3,82% so với cùng kỳ năm trước, tuy là mức tăng thấp nhất của quý I các năm trong giai đoạn 2011-2020 song là mức tăng trưởng khá so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Trong mức tăng chung của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 0,08%, đóng góp 0,2% vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,15%, đóng góp 58,4%; khu vực dịch vụ tăng 3,27%, đóng góp 41,4%.
Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm phát biểu tại buổi Họp báo
Trong quý I/2020, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng thấp do gặp nhiều khó khăn từ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dịch Covid-19 và dịch tả lợn châu Phi. Trong đó, ngành nông nghiệp tăng trưởng âm 1,17%; ngành lâm nghiệp tăng 5,03%; ngành thủy sản tăng 2,79%.
Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp quý I/2020 tăng 5,28% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều mức tăng 10,45% của quý I/2018 và 9% của quý I/2019. Luôn là điểm sáng của ngành công nghiệp trong những năm gần đây song ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cũng chỉ tăng 7,12%, mức tăng thấp nhất giai đoạn 2016-2020. Bên cạnh đó, ngành khai khoáng tăng trưởng âm, chủ yếu do khai thác dầu thô giảm mạnh.
Tương tự, khu vực doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn do chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dịch Covid-19. Trong quý I/2020, cả nước có 29,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký là 351,4 nghìn tỷ đồng, tăng 4,4% về số doanh nghiệp, giảm 6,4% về vốn đăng ký. Số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn lên tới 18,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.
Toàn cảnh Họp báo
Trong những tháng đầu năm 2020, dịch Covid-19 đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động thương mại, dịch vụ và xuất nhập khẩu. Tính chung quý I/2020, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng là 1.246,1 nghìn tỷ đồng, đạt mức tăng thấp so với cùng kỳ năm trước (4,7%). Trong đó đáng lưu ý là doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống ước tính đạt 126,2 nghìn tỷ đồng, giảm 9,6%; doanh thu du lịch lữ hành ước tính đạt 7,8 nghìn tỷ đồng, giảm 27,8%. Cùng với đó, vận tải hành khách đạt 1.190,7 triệu lượt khách vận chuyển, giảm 6,1% so với cùng kỳ năm trước và luân chuyển 55,9 tỷ lượt khách.km, giảm 8%. Tính chung 3 tháng đầu năm nay, khách quốc tế đến nước ta đạt gần 3,7 triệu lượt người, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó giảm ở hầu hết các thị trường, mức giảm mạnh nhất tập trung ở các thị trường lớn, có số lượng người bị nhiễm bệnh viêm đường hô hấp Covid-19 cao như Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ...
Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện quý I/2020 tăng 2,2% so với cùng kỳ năm 2019, mức tăng thấp nhất trong giai đoạn 2016-2020, tuy nhiên, vốn thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước quý I/2020 đạt mức khá, ước tính đạt 59,5 nghìn tỷ đồng, bằng 13,2% kế hoạch năm. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện quý I/2020 ước tính đạt 3,9 tỷ USD, giảm 6,6% so với cùng kỳ năm trước.
Tính chung quý I/2020, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 115,34 tỷ USD, giảm 0,7%, trong đó xuất khẩu đạt 59,08 tỷ USD, tăng 0,5%; nhập khẩu đạt 56,26 tỷ USD, giảm 1,9%. Xuất siêu quý I năm nay đạt 2,8 tỷ USD.
Tình hình lao động, việc làm, công tác giáo dục cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 trong quý I/2020. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động thấp kỷ lục, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, tỷ lệ thiếu việc làm của lực lượng lao động trong độ tuổi tăng cao nhất trong 5 năm trở lại đây do nhu cầu thị trường lao động sụt giảm. Đời sống dân cư gặp không ít khó khăn. Để phòng chống dịch lây lan, đảm bảo sức khỏe cho người dân, hầu hết các địa phương trên cả nước cho khoảng 23,5 triệu học sinh và sinh viên nghỉ học. Ngành Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh khung kế hoạch thời gian năm học 2019-2020 phù hợp với diễn biến tình hình dịch bệnh và tích cực triển khai các hình thức dạy học qua internet và trên truyền hình...
Bước sang quý II/2020, dự báo kinh tế - xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức, nhất là nền kinh tế nước ta có độ mở lớn. Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm là 6,8%, bên cạnh việc thực hiện quyết liệt các giải pháp phòng, chống dịch Covid-19, Tổng cục trưởng TCTK đề xuất tập trung vào các giải pháp: (1) Hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ và khu vực hộ kinh doanh cá thể bị ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19; (2) Tập trung xử lý các điểm nghẽn, nút thắt về đất đai, thủ tục hành chính, thể chế; (3) Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi, khuyến khích các cơ sở, doanh nghiệp chăn nuôi lớn đầu tư tái đàn phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và giảm giá thịt lợn, góp phần kiểm soát lạm phát; (4) Tăng khả năng đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng trong nước; (5) Điều hành chính sách tiền tệ, lãi suất, tỷ giá linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế, phối hợp hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác; (6) Theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết, chủ động phương án phòng chống thiên tai, cảnh báo mưa lũ, sạt lở, tác động của hạn hán, xâm nhập mặn nhằm hạn chế tối đa thiệt hại.
Cũng tại buổi Họp báo, TCTK cung cấp đến các đại biểu báo cáo về tình hình giá tháng 3 và quý I/2020; chỉ số giá sinh hoạt theo không gian năm 2019.
Họp báo đồng thời dành nhiều thời gian để Lãnh đạo TCTK và một số vụ nghiệp vụ trả lời thỏa đáng các câu hỏi của phóng viên liên quan đến số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý I/2020; đặc biệt là các câu hỏi có liên quan đến tình hình dịch bệnh Covid-19 đang có diễn biễn ngày càng phức tạp hiện nay./.
Tin và ảnh: Bích Ngọc